Ageta

Azkenaldion gogo-astirik ezak jota banago ere, uste dut blogari bultzadatxoa eman beharrean nagoela aroari loturiko gertakizun ugari izan dira eta. Bat nabarmentzekotan, Gasteizen uztailaren 1ean izandako harri-erauntsi ikaragarria nabarmendu behar genuke: hura harriabarra! Hitz hori ondotxo ezagutu eta erabiltzen dute Urretxu eta Legazpi aldeko euskaldunek. Nik neuk ikusitako ale batzuk kiwia adinakoak izan dira: zaharren arabera, Gasteiz aldean inoizko txingorradarik izugarriena, edonor zerupean akabatzeraino heltzeko modukoa: haiek aleak, haiek! Egun batzuk pasatu badira ere, arotiztegitik zeharo ahantzirik dagoen hitz bat kanporatuko dugu: ageta. Orixe idazle handiak erabiltzen zuen harri-erauntsia aditzera emateko. Hauxe duzue aipua:

"Tira, ba, biar, garai ontan bertan, ageta gogor bat eratxiko dut, Aigito asi ta gaurdañokoan alakorik beiñere yetxi ez dan bezainbateko ageta gero.Eta jauretxean itun kutxa agertu zan, tximista, abarrots, lurrikara ta ageta aundiak sortzen zirala". Apocalipsis,.11, 19 or.

Ez da langiro!

Kontraesana badirudi ere, grebaren alde egin behar dugun egun honetan, horregatik beragatik betatsu samartuago nabil beraz, greban egonda tartetxo batez baliatu naiz zerbaixka idaztekotan. Lana edo lanik eza hizpide, aroa eta bera uztartzen dituen esapideren baten bila ibili eta ezagun askoa den ez da giro!-ri lan-erantsi diot. Ez, ez da langiro. Hilabatetotan egundoko abailan egin du gora langabeziak eta langileen saminak eta amorruak, aurkako norabidean, gora egin dute, egin ere! Egun hitsak euskal langileontzat, gaur bezalakoxea, eroria, goibela, jausia, iluna... Nago ez ote daukan zerikusi zuzen-zuzena 2008-2009 denboraldiko eguraldiak ekonomiarekin. Ea hurrengo aroaldia argitxoago den!! Izango ahal da!!

Badaezpadako bedats arpa-jotzailea

Lehenengo eta behin, aitortu beharrean nauzue oporraldiek akabatzen nautela. Idazteko ohitura bazter utzi eta berriz ekitea nekeza izaten zait, batez ere batere astitsu ez nabilen garai honetan. Kexak kexa, inguruko lagun askok galdetzen didate zer ote jazotzen den aurtengo udaberriarekin. Badator-ezdator jira-bira zoro horretan murgilduta dago eta gutxien espero dugunean, dzast! ziria sartzen ez digu ba! Badirudi Bihar-etzitan berriz ere "badator" horretara jo-plantak egin eta bariku aldean hamaikagarren aldiz makurrera egingo omen duela aroak. Ni neu, bahintzat, ez nauzue batere gogait eraginda. Galtzak bete lan ibili arren, honetariko eguraldi lagun, praketan kabitu ezinik nago, pozez zoratzen. Aurreraxeago iritsiko zaizikigu doluak eta lantuak. Geroak erranen!

Martiko idargi barria

Idargi berba ilargia adierazteko Bilbotik hurbil dagoen Zaratamo herrian erabiltzen da oraindik adindunen artean. Hauxe da urriko atsotitzari egiten diogun "bosgarren kontrola", izan ere, azaroan jardun egin zuen, abenduan erakutsi ere egin zuen, urtarrilean, garratz egin zuen, egin ere, eta otsailean, berriz, kaletxo egin zigun edo, behintzat, atzeratu samarturik etorri zitzaigun. Martxokoan, ostera ere elurrari eragongo dio, ziur asko 700-800 metrotik gora eta horrek gomutaraziko digu Euskal Herriko zenbait bazterretan udaberria oraindik ere neguazkena dela. Atzendu baino lehen: sapazto horiek, zoazte ilea moztera lehenbailehen!

Meteorologiaren Nazioarteko Eguna

"Weather, climate and the air we breathe"

Urtero, martxoaren 23an, "The World Meteorological Organization"-ek, haren 188 kideek eta Meteorologiaren Nazioarteak Munduko Meteorologiaren Eguna ospatzen dute. Urtero ere gai bat aukeratzen dute. Egun horretan gogoan hartzen da Erakundea sortu zeneko Ituna, 1950ean. Urtebete geroago, 1951n, WMO NBEren eraketako erakunde aditua izendatu zuten. Aurtengo gaia, honezkero jakingo duzuenez, "Aroa, klima eta arnasten dugun airea" da. Eguraskarria, benetan!

"San Jose loratsu, Marti kakatsu"

dio arotitzak, beraz, gure asabek hizpide bazeuden, martxoak busti baino bustiagoa izan behar luke, baina ez dirudi horrelakoa izan eta izango denik. Agian, hurrengo asteazkenetik aurrera edo osteguneko ilberriarekin batera aldatzera joko du. Udaberriaren peskizan jardun duen horretan, arotu egin du eta eguraldiak ez dauka inongo gorrotorik. Egunok edonorarokoak dira, noranahi joan eta zernahi egiteko modukoak, alegia. Otsailera bitartean eguraldi gaiztoekin ibili gara, aspaldion, halere, oneratu egin zaigu, eguaro ederra ekarri du: sarri askotan agertu izan du goiz ona zeruak. Hori zer ote da, aro ona ala txarra? Inork sumatzen ote du euriaren hutsa? Nik neuk, bai. Bustia bizi dut, alajaina!

Martxoa erdi negu-buztan, erdi uda-buru...

...dio atsotitzak eta zuzen-zuzen dago. Begitarte bikoa dugu martxoa, Ongia eta Gaizkia, Dr.Jeckly and Mr. Hydetsua; batzuetan negu-maskara janzten du, beste batzuetan maskar a erantzi eta udarantz egiten du. Ezin uka daiteke orain arterainokoa horrelakoxea izan dela. Udaberriko garta-denboren egunetan (hilak 4, 6 eta 7) euria nagusi eta ipar-mendebala makilka, hortaz, udaberri mela-mela egoterainokoa izan behar genuke, batez ere, lehenengo zatian, hau da, martxoaren 21etik apirilaren 21era arte. Hala ere, kontra-denboren egunean, pasa den azteazkenean hego haizetxoa firin-faran ibili zen, beraz, agian nahasketaxoa sor liteke. Esanak esan, orain arte bi aurpegiak erakutsi dizkigu martxoak, bata, neguantza, garta-denboren egunetan, euria eta hozkirria, goietan elurra, eta bestea udantza, adibidez, joan den ostiralean, bazter batzuetan 25 graduraino iritsi ez ziren ba! Aurrerantzean udaberri giroa sumatzen da, hozkirria goizez eta epeltxo egunez. Izan ere, Jaun Antizikloik bere gotorlekua ezarri eta ateriari eutsiko dio datozen egunetan.